---
title: Portfolyo Hazırlık
description: "Portfolyo hazırlık, elinizdeki işleri bir klasöre doldurmak değil; sizi en doğru anlatan eserleri seçmek, onları bir kurgu içinde sıralamak ve karşınızdaki jüriye ya da kabul komisyonuna dakikalar içinde \"bu aday kim, na…"
url: https://kozsanat.com/hizmet/portfolyo-hazirlik
type: service
image: https://kozsanat.com/Upload/hizmetler/bbc0aef0-3c50-45f0-8dec-be57827db8a4.webp
lang: tr-TR
---

# Portfolyo Hazırlık

![Portfolyo Hazırlık](https://kozsanat.com/Upload/hizmetler/bbc0aef0-3c50-45f0-8dec-be57827db8a4.webp)

Portfolyo hazırlık, elinizdeki işleri bir klasöre doldurmak değil; sizi en doğru anlatan eserleri seçmek, onları bir kurgu içinde sıralamak ve karşınızdaki jüriye ya da kabul komisyonuna dakikalar içinde "bu aday kim, nasıl düşünüyor, nereye gidiyor" sorularının cevabını vermektir. Yıllardır atölyemde başvuru dosyası hazırlayan öğrencilerle çalışıyorum ve şunu net söyleyebilirim: iyi çizen ama kötü dosya hazırlayan aday, ortalama çizen ama dosyasını akıllıca kurgulayan adayın gerisinde kalabiliyor. Çünkü dosya, tek tek eserlerden daha büyük bir şey anlatır.



Bir sanat portfolyosuna bakan kişi genellikle önce bütüne, sonra ilk üç işe, en son da ayrıntılara bakar. Bu bakış birkaç dakika sürer. O birkaç dakikada eser seçimi, sıralama, süreç sayfalarının varlığı ve sunum kalitesi konuşur. Özge Koz Sanat Atölyesi'ndeki portfolyo hazırlık programı tam bu dört başlık üzerine kurulu: neyi koyacağız, hangi sırayla koyacağız, düşünme sürecini nasıl göstereceğiz ve dosyayı fiziksel ya da dijital olarak nasıl kusursuz sunacağız.



Bahçelievler'deki atölyemizde bu çalışmayı birebir yürütüyoruz; çünkü her adayın elindeki malzeme, hedeflediği bölüm ve eksikleri birbirinden farklı. Güzel sanatlar fakültesi hedefleyen bir lise öğrencisinin dosyasıyla, yurtdışında tasarım bölümüne başvuran bir adayın dosyası aynı mantıkla kurgulanmaz. Bu sayfada programın nasıl işlediğini, iyi bir başvuru dosyasını neyin oluşturduğunu ve süreci nasıl planladığımızı olabildiğince açık anlattım.



Neden Bu Eğitim?


Portfolyo hazırlık eğitimi, teknik beceriyi değil editör gözünü kazandırdığı için gereklidir; çizmeyi başka derslerde öğrenirsiniz, seçmeyi ve kurgulamayı burada öğrenirsiniz. Atölyeye gelen adayların büyük bölümü aslında yeterince iş üretmiş oluyor. Sorun üretimde değil, derlemede. Elli çalışmanın içinden on beşini seçmek, o on beşi bir anlatı sırasına dizmek ve aralarına doğru süreç sayfalarını yerleştirmek başlı başına bir disiplin.



Kendi başına dosya hazırlayan öğrencilerde hep aynı tabloyu görüyorum: en sevdiği işleri koyuyor, en iyi işlerini değil. İkisi çoğu zaman aynı şey olmuyor. Duygusal bağ kurduğumuz bir çalışma, dosyanın bütünü içinde zayıf kalabilir; tersine, öğrencinin "bitmemiş" diye çekindiği bir eskiz defteri sayfası, dosyanın en çok konuşan parçası olabilir. Dışarıdan, deneyimli bir gözün seçime katılması bu yüzden kritik.



Bir de şu var: başvurulan her kurumun beklentisi farklıdır. Kimi bölümler gözlem deseni ağırlıklı bir dosya ister, kimi kavramsal düşünmeyi ve projeyi öne çıkarır, yurtdışı başvurularında ise süreç sayfaları ve kişisel projeler genellikle bitmiş işler kadar önemsenir. Programda dosyayı tek kalıba sokmuyoruz; adayın hedef listesine göre çekirdek bir seçki kurup, başvuruya göre esneyen bir yapı tasarlıyoruz.



Kimler Katılabilir?


Portfolyo hazırlık programına güzel sanatlar ve tasarım bölümlerine başvuracak lise öğrencileri, yurtdışı sanat okullarına hazırlanan adaylar, yüksek lisans başvurusu için dosyasını toparlamak isteyen mezunlar ve birikimini derli toplu bir sunuma dönüştürmek isteyen yetişkinler katılabilir. Yaş ya da diploma şartı yok; şart olan tek şey, ortada derlenecek bir üretimin olması ya da üretime başlamaya hazır olmak.



En yoğun çalıştığımız grup, özel yetenek sınavına ve dosya teslimine hazırlanan lise son sınıf öğrencileri. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Marmara Üniversitesi GSF veya Yıldız Teknik Üniversitesi gibi okulları hedefleyen adaylar için portfolyo çalışması, sınav hazırlığının doğal bir parçası; bu adaylarla dosya kurgusunu güzel sanatlar fakültesi hazırlık programıyla paralel yürütüyoruz. Sınav deseni ile dosya işleri birbirini besliyor.



İkinci büyük grup, yurtdışına başvuranlar. Buradaki fark şu: yurtdışı kabul komisyonları genellikle bitmiş, cilalı işlerden çok düşünme biçimine bakar. Eskiz defteri taramaları, deneyler, hatta başarısız denemelerin dürüst sunumu dosyayı güçlendirir. Bu adaylarla süreç sayfası üretimine ekstra zaman ayırıyoruz.



Üretimi henüz yeterli olmayan adayları geri çevirmiyoruz; onlarla önce eksik işleri üretecek bir plan kuruyoruz. Temeli zayıfsa desen ve gözlem tarafını temel resim eğitimi ile güçlendirip portfolyo çalışmasını onun üzerine oturtmak çok daha sağlıklı sonuç veriyor.



Eğitim İçeriği


Eğitim içeriği altı ana modülden oluşur: envanter ve analiz, eser seçimi, kurgu ve sıralama, eksik üretimlerin tamamlanması, süreç sayfaları, dijitalleştirme ve sunum. Her modül elimizdeki gerçek dosya üzerinde işler; soyut anlatım yerine adayın kendi işleriyle çalışırız.



Envanter ve analiz


İlk derste aday ne varsa getirir: bitmiş işler, yarım kalanlar, defterler, telefonda duran fotoğraflar. Hepsini masaya yayar, tek tek etiketleriz. Hangi teknik, hangi tarih, hangi konu. Bu envanter bize iki şey söyler: dosyanın güçlü omurgası ne olabilir ve hangi tür iş eksik. Çoğu aday bu aşamada kendi üretimine ilk kez dışarıdan bakar; bu bakış tek başına bile ufuk açıcıdır.



Eser seçimi: çeşitlilik ile tutarlılık dengesi


Seçimde tek ölçüt "en iyi işler" değildir; dosyanın bütününe ne kattığıdır. İyi bir başvuru dosyası iki ucu birden tutar: bir yanda teknik ve konu çeşitliliği (desen, renk, üç boyutlu düşünme, gözlem, imgesel), diğer yanda adayın kişiliğini belli eden tutarlı bir el ve ilgi alanı. Yalnız çeşitlilik varsa dosya dağınık bir yetenek gösterisine döner; yalnız tutarlılık varsa aday tek numaralı sanatçı gibi görünür. Dengeyi, her işin dosyadaki görevini sorarak kurarız: "Bu iş burada ne anlatıyor? Bunu başka bir iş zaten anlatmıyor mu?"



Kurgu ve sıralama


Sıralama, dosyanın anlatısıdır. Genel ilkemiz basit: güçlü aç, güçlü kapat, ortada nefes aldır. İlk iş adayın en vurucu, en kendine ait işi olmalı; son iş ise akılda kalacak iş. Aradaki sıralamada teknik gruplama yerine anlam akışını tercih ederiz: bir gözlem deseninden onun beslediği renkli çalışmaya, oradan aynı konunun eskiz defterindeki arayışına geçmek, jüriye "bu aday düşünerek üretiyor" dedirtir.



Süreç sayfaları ve eskiz defteri


Süreç sayfaları, bitmiş işin arkasındaki düşünmeyi gösteren sayfalardır: kompozisyon denemeleri, ton etütleri, malzeme testleri, notlar. Eskiz defterini dosyaya nasıl taşıyacağımız başlı başına bir derstir; defterin tamamı değil, doğru açılımları girer. Karakalem etütleri bu bölümün bel kemiğidir; deseni güçlendirmek isteyen adaylar bu çalışmayı karakalem kursu ile destekleyebilir.



Eksik üretim ve dijitalleştirme


Envanter hangi iş türünün eksik olduğunu gösterdiyse, program içinde o işleri üretiriz. Son modülde ise eserlerin fotoğraflanması, taranması, renk düzeltmesi ve dosya formatına dönüştürülmesi var; bu teknik aşama küçümsenir ama kötü bir fotoğraf, iyi bir resmi vasat gösterir.



Dijital dosya mı, baskı dosya mı?


Cevap başvurunun türüne bağlıdır: yurtdışı başvuruları neredeyse tamamen dijital PDF veya çevrimiçi form üzerinden ilerlerken, Türkiye'deki bazı bölümler ve sınav süreçleri fiziksel dosya ya da orijinal işlerin getirilmesini isteyebilir. Programda iki formatı da hazırlarız. Dijital dosyada sayfa oranı, dosya boyutu sınırı ve görüntü kalitesi dengesi üzerinde dururuz; baskı dosyada ise kâğıt seçimi, işlerin korunması ve dosyanın elde taşınabilir düzeni öne çıkar. İkisinin kurgusu aynıdır, sunum dili farklıdır. Adayın hedef listesi netleştiğinde hangi formatın önce biteceğine birlikte karar veririz.



Aşağıdaki kontrol listesi, atölyede kullandığımız dosya iskeletinin sadeleştirilmiş hâli. Başvurulan kuruma göre adetler değişir; bu tablo bir kalıp değil, yol haritasıdır.


 
 
 
 Dosya bölümü 
 İçerik 
 Önerilen adet 
 Dikkat noktası 
 
 
 
 
 Gözlem desenleri 
 Canlı model, natürmort, mekân etüdü 
 4–6 
 Oran, perspektif ve valör hâkimiyeti net okunmalı 
 
 
 İmgesel / yaratıcı çalışmalar 
 Kompozisyon, yorum, özgün konu 
 3–5 
 Kopya ya da fotoğraftan birebir aktarım olmamalı 
 
 
 Renkli çalışmalar 
 Sulu boya, akrilik, pastel vb. 
 2–4 
 Renk bilgisi, ton geçişleri; teknik çeşitlilik abartılmamalı 
 
 
 Süreç sayfaları 
 Eskiz defteri açılımları, denemeler, notlar 
 3–6 sayfa 
 Bitmiş işlerle bağ kurmalı, dolgu malzemesi olmamalı 
 
 
 Kişisel proje / seri 
 Tek tema etrafında 2–4 iş 
 1 seri 
 Adayın sesini en çok burası taşır 
 
 
 Kapak ve kimlik sayfası 
 Ad, kısa tanıtım, içindekiler 
 1–2 sayfa 
 Sade tipografi; süsleme dosyanın önüne geçmemeli 
 
 
 


Neler Öğreneceksiniz?


Bu programın sonunda kendi işlerinize editör gözüyle bakmayı, bir dosyayı anlatı mantığıyla sıralamayı ve eserlerinizi profesyonel kalitede dijitalleştirmeyi öğrenmiş olursunuz. Bunlar bir kereye mahsus beceriler değil; ileride her sergi başvurusunda, her iş görüşmesinde yeniden kullanacağınız kalıcı araçlar.


 
 
 Seçki kurma: Elli iş içinden dosyayı taşıyacak on beş işi gerekçesiyle seçebilmek; çeşitlilik ve tutarlılık dengesini kendi üretiminizde kurabilmek.

 
 Anlatı kurgusu: Açılış–gelişme–kapanış mantığıyla sıralama yapmak; işler arasında tematik ve teknik köprüler kurmak.

 
 Süreç sunumu: Eskiz defterinden doğru sayfaları seçip bitmiş işlerle ilişkilendirmek; düşünme biçiminizi görünür kılmak.

 
 Fotoğraflama ve tarama: Temiz, gölgesiz ışıkta eser fotoğrafı çekmek; beyaz ayarı, kadraj ve perspektif düzeltmesi; kâğıt işlerde tarayıcı kullanımı.

 
 Dosya formatları: Baskı dosyası ile dijital PDF arasındaki farklar, sayfa düzeni, dosya boyutu ve adlandırma düzeni.

 
 Kurum okuma: Bir bölümün başvuru şartnamesini satır satır okuyup dosyayı o beklentiye göre esnetme alışkanlığı.

 


Öğrencilerimde en çok değişen şey şu oluyor: programın başında "hangi resmim güzel" diye soruyorlar, sonunda "bu iş dosyada ne görev görüyor" diye soruyorlar. O soru değiştiğinde portfolyo hazırlık işinin özü kavranmış demektir.



Ders Süreci


Ders süreci birebir yürür ve tipik olarak 10–14 haftalık bir plana yayılır; süre, elinizdeki üretimin miktarına ve başvuru takviminize göre kısalır ya da uzar. Dersler hafta i…

## Sıkça Sorulan Sorular

### Portfolyo hazırlık kursu nedir, neyi kapsar?

Portfolyo hazırlık, sanat ve tasarım başvuruları için eserlerinizin seçilmesi, sıralanması ve sunuma hazırlanması sürecini kapsayan birebir bir programdır. Atölyemizde önce elinizdeki işlerin envanterini çıkarır, hedeflediğiniz bölümlerin beklentilerine göre bir seçki kurarız. Eksik iş türlerini program içinde üretir, eskiz defteri sayfalarını dosyaya ekler, eserleri temiz ışıkta fotoğraflayıp dijital ve baskı formatında başvuruya hazır hâle getiririz.

### Portfolyoda kaç eser olmalı?

Çoğu başvuru için 12–20 arası iş idealdir; ancak kesin sayı başvurduğunuz kurumun şartnamesine bağlıdır. Önemli olan sayıdan çok dengedir: gözlem desenleri, renkli çalışmalar, imgesel işler ve süreç sayfalarının birlikte yer alması gerekir. Jüri dosyayı en zayıf işiniz üzerinden de değerlendirdiği için on beş sağlam iş, otuz karışık işten her zaman daha iyi sonuç verir. Seçkiyi derste birlikte, gerekçeleriyle yaparız.

### Portfolyo hazırlamak ne kadar sürer?

Elinizde yeterli üretim varsa 10–14 haftalık bir programla dosya tamamlanabilir. Üretim eksikse ya da sıfırdan başlıyorsanız süre uzar; ideali başvurudan en az bir yıl önce başlamaktır. Süreci teslim tarihinden geriye doğru planlarız: önce envanter ve eksik listesi, sonra üretim, ardından seçki, kurgu, fotoğraflama ve dosya düzeni. Ön görüşmede takviminize göre net bir plan çıkarıyoruz.

### Hiç hazır işim yok, sıfırdan başlayabilir miyim?

Evet, başlayabilirsiniz. Bu durumda programın ilk bölümü üretim ağırlıklı ilerler: hedeflediğiniz bölümün beklediği iş türlerine göre bir üretim planı kurar, gözlem deseni, renkli çalışma ve kişisel proje işlerini adım adım oluştururuz. Temel eksiği olan öğrencilerle önce temel resim eğitimiyle zemin hazırlamayı öneriyoruz; portfolyo kurgusu bu zeminin üzerine çok daha sağlam oturur. Sıfırdan başlayanların daha geniş bir takvime ihtiyacı olur.

### Kaç yaşından itibaren katılabilirim?

Program ağırlıklı olarak lise çağı ve üzerine yöneliktir; çünkü portfolyo genellikle üniversite, yurtdışı okul veya yüksek lisans başvurusu için hazırlanır. Lise öğrencileri, üniversite mezunları ve birikimini derli toplu bir dosyaya dönüştürmek isteyen yetişkinler katılabilir. Üst yaş sınırı yoktur. Daha küçük yaştaki öğrenciler için önce yaşına uygun resim eğitimi programlarımızı öneriyor, portfolyo çalışmasını doğru zamana bırakıyoruz.

### Dersler birebir mi, grup hâlinde mi?

Portfolyo hazırlık derslerini birebir yürütüyoruz. Her adayın elindeki işler, hedef okulları ve eksikleri farklı olduğu için grup dersinde herkesin dosyasına aynı derinlikte bakmak mümkün olmuyor. Birebir seanslarda seçki, sıralama ve sunum kararları tamamen sizin dosyanız üzerinden verilir. Seans dışında kalan üretim ihtiyacı için birebir resim dersleriyle paralel çalışmak da mümkün; iki program birbirini besliyor.

### Eskiz defteri portfolyoya girer mi?

Evet, hem de dosyanın en değerli bölümlerinden biri olarak girer. Süreç sayfaları; kompozisyon denemeleri, ton etütleri, malzeme testleri ve notlarınızla düşünme biçiminizi gösterir. Özellikle tasarım bölümleri ve yurtdışı başvurularında eskiz defteri yokluğu ciddi eksiklik sayılır. Defterin tamamı değil, bitmiş işlerinizle bağ kuran doğru açılımlar dosyaya alınır; hangi sayfaların gireceğini derste birlikte seçeriz.

### Eserlerimi kendim mi fotoğraflayacağım?

Hayır, dijitalleştirmeyi atölyede birlikte yapıyoruz. Eser fotoğrafçılığı dosyanın kalitesini doğrudan etkiler: gölgeli, sarı ışıkta çekilmiş, perspektifi kaymış bir görsel iyi bir resmi vasat gösterir. Atölyede temiz ve gölgesiz ışık alan sabit bir çekim düzeni kullanıyoruz; kâğıt işlerde tarayıcıdan yararlanıyoruz. Çekim sonrası beyaz ayarı, kadraj ve renk düzeltmesini de birlikte yapıyor, bu beceriyi size de öğretiyoruz.

### Yurtdışı başvuruları için portfolyo farklı mı hazırlanır?

Kurgu mantığı aynıdır ama vurgu değişir. Yurtdışı kabul komisyonları genellikle bitmiş ve cilalı işlerden çok düşünme sürecine bakar; eskiz defteri açılımları, deneyler ve kişisel projeler dosyada daha fazla yer tutar. Teslim de çoğunlukla dijital PDF veya çevrimiçi form üzerinden yapılır. Programda başvurduğunuz her okulun şartnamesini birlikte okur, sayfa sayısı, dosya boyutu ve içerik beklentisine göre dosyayı esnetiriz.

### Güzel sanatlar fakültesi için portfolyo şart mı?

Türkiye'de güzel sanatlar fakültelerinin çoğu özel yetenek sınavıyla öğrenci alır; bazı bölümler ve süreçler ek olarak dosya isteyebilir. Şart olmasa bile portfolyo çalışması sınav hazırlığını güçlendirir: eser seçimi ve kurgu üzerine düşünen öğrenci, sınavda ne çizeceğine dair daha bilinçli kararlar verir. Atölyemizde portfolyo programını güzel sanatlar fakültesi hazırlık dersleriyle paralel yürüten öğrencilerimiz iki taraftan da kazanç sağlıyor.

### Malzemeler ücrete dahil mi?

Atölyedeki ortak ekipman — çekim düzeneği, tarayıcı, pano ve çalışma masası düzeni — derslerde ücretsiz kullanılır. Kişisel üretim malzemelerini (kâğıt, boya, defter, sunum dosyası gibi) öğrenci kendisi temin eder. İlk derste hedefinize göre sade bir malzeme listesi çıkarıyoruz; gereksiz alışverişin önüne baştan geçiyoruz. Elinizde hâlihazırda bulunan malzemeleri de değerlendirip listeyi ona göre kısaltıyoruz.

### Hangi günler ve saatlerde ders yapılıyor?

Dersler hafta içi 09:00–17:00, cumartesi 09:00–15:00 aralığında planlanıyor; pazar günü atölye kapalı. Birebir çalıştığımız için seans saatini okul ya da iş programınıza göre birlikte belirliyoruz. Başvuru tarihi yaklaşan adaylarla haftada iki seansa çıkabiliyoruz; erken başlayanlarla haftada tek seans ve aradaki üretim ödevleriyle ilerlemek genellikle yeterli oluyor. Uygun saatler için aramanız yeterli.

### Atölye nerede, ulaşım nasıl?

Atölyemiz İstanbul Bahçelievler'de, Bahçelievler Mahallesi İskender Fahrettin Sokak No:11 Daire:19 adresinde. Metroya ve ana ulaşım akslarına yakın olduğumuz için Bakırköy, Şirinevler, Yenibosna ve Ataköy'den ulaşım oldukça kolay; Avrupa Yakası'nın farklı ilçelerinden gelen öğrencilerimiz var. İlk görüşmeye gelirken elinizdeki işleri ya da telefonunuzdaki fotoğraflarını getirmenizi öneririz; konuşmaya dosyanızın üzerinden başlarız.

### Portfolyo hazırlık ücreti ne kadar?

Ücret; elinizdeki üretimin durumuna, hedeflediğiniz başvuru türüne ve planlanan hafta sayısına göre belirleniyor. Herkese aynı paket uygulanmadığı için sabit bir liste fiyatı vermek yanıltıcı olur. Ön görüşmede dosyanızın mevcut durumuna birlikte bakıyor, kaç haftalık bir programa ihtiyaç olduğunu netleştiriyor ve ücreti buna göre paylaşıyoruz. Bilgi için 0541 801 27 81 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.

### Dijital portfolyo mu, baskı dosya mı hazırlanıyor?

İhtiyaca göre ikisi de hazırlanıyor. Yurtdışı başvuruları çoğunlukla dijital PDF veya çevrimiçi form ister; Türkiye'deki bazı süreçlerde fiziksel dosya ya da orijinal işler gerekebilir. Dijital dosyada sayfa oranı, dosya boyutu ve görüntü kalitesi dengesine; baskı dosyada kâğıt seçimi, işlerin korunması ve taşınabilir düzene odaklanırız. Kurgu her iki formatta aynıdır, sunum dili değişir. Hedef listeniz netleşince önceliği birlikte belirleriz.

### Resim seviyem yeterli mi bilmiyorum, deneyim gerekir mi?

Programa başlamak için ileri seviye şart değil; ancak portfolyo bir derleme işi olduğu için ortada üretim ya da üretime ayrılacak zaman olmalı. Ön görüşmede seviye tespiti yapıyoruz: elinizdeki işlere bakıp güçlü yönlerinizi ve eksiklerinizi açıkça söylüyoruz. Teknik temel zayıfsa önce desen ve gözlem çalışmasıyla güçlenmeyi öneriyor, portfolyo kurgusunu doğru zamanda başlatıyoruz. Dürüst bir başlangıç değerlendirmesi, sürecin en sağlıklı adımıdır.

### Kurs sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan öğrencilerimize atölyemiz adına katılım belgesi düzenleyebiliyoruz. Şunu da açık söyleyelim: başvurularda belirleyici olan sertifika değil, dosyanın kendisidir. Jüriler ve kabul komisyonları kurs belgesine değil, eserlerinizin seviyesine, seçkinin tutarlılığına ve sunumun temizliğine bakar. Bu yüzden programdaki bütün enerjiyi belgeye değil, elinizden çıkacak dosyanın gücüne yatırıyoruz; kalıcı referansınız o dosya oluyor.

### Portfolyoya kopya ya da reprodüksiyon çalışması koyabilir miyim?

Önermiyoruz. Fotoğraftan birebir kopya, ünlü eser reprodüksiyonu ve hazır çizgi kalıpları, jürilerin ilk ayıkladığı iş türleridir; çünkü adayın kendi gözlemini ve düşünme biçimini göstermez. Usta işi kopyalamak öğrenme sürecinde değerli bir egzersizdir ama yeri başvuru dosyası değildir. Dosyada kendi gözleminizden çıkan desenler, özgün kompozisyonlar ve kişisel projeler yer almalı; derslerde üretimi bu yönde planlıyoruz.

### Başvurudan ne kadar önce hazırlığa başlamalıyım?

İdeal olan, başvuru tarihinden en az bir yıl önce başlamaktır; çünkü iyi dosya derlenmez, biriktirilir. Erken başlayan aday eksik iş türlerini sakin bir planla üretir, eskiz defteri alışkanlığını oturtur ve seçkiyi aceleye getirmez. Elinizde hazır üretim varsa 10–14 hafta da yeterli olabilir. Geç kaldıysanız durumu ön görüşmede açıkça değerlendirir, kalan sürede gerçekçi olarak neyin yapılabileceğini birlikte planlarız.

